• Slider4
  • Slider5
  • Slider 9

Ενδομήτρια βραδύτητα ανάπτυξης

Περιγραφή και ορισμός

Ο όρος "ενδομήτρια υπολειπόμενος ανάπτυξη" (IUGR) χρησιμοποιείται για να περιγράψει ένα έμβρυο το οποίο είναι μη φυσιολογικά μικρό για την ηλικία κύησης, συχνά λόγω επιπλοκών ανεπάρκειας του πλακούντα. Ο όρος "μικρό για την ηλικία κύησης" (SGA) χρησιμοποιείται για να περιγράψει ένα νεογνό το βάρος του οποίου είναι < από την 10η % θέση ανάπτυξης. Τα έμβρυα με υπολειπόμενη ανάπτυξη (IUGR) διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο περιγεννητικής νοσηρότητας και θνησιμότητας, συμπεριλαμβανομένου του ενδομήτριου θανάτου, 1 του εγκεφαλικού τραύματος, της εμβρυϊκής δυσφορίας, 2 της νεογνικής υποθερμίας, της υπογλυκαιμίας, 3 , 4 της υπερχολερυθριναιμίας και της μειωμένης ανοσολογικής λειτουργίας. 5 - 9

Αιτιοπαθογένεια

Οι γυναίκες με μικρό σωματότυπο ή όσες γεννήθηκαν με ενδομήτρια βραδύτητα ανάπτυξης εμφανίζουν μεγαλύτερο κίνδυνο για ενδομήτρια βραδύτητα ανάπτυξης στα έμβρυα που κυοφορούν. 10 Πιθανότατα, γενετικοί παράγοντες εμπλέκονται στους παθογενετικούς μηχανισμούς καθώς και περιβαλλοντικοί παράγοντες όπως η μόλυνση της ατμόσφαιρας και η έκθεση σε τοξικές ουσίες.

Οι κακές διατροφικές συνήθειες κατά την διάρκεια της κύησης και η ελλιπής πρόσληψη βάρους σε γυναίκες με μικρό σωματότυπο φαίνεται να αυξάνουν τον κίνδυνο ενδομήτριας βραδύτητας ανάπτυξης στα παιδιά τους. 11 Επίσης, το χαμηλό κοινωνικοοικονομικό επίπεδο, το κάπνισμα, η κατάχρηση αλκοόλ σε συνδυασμό με την κακή διατροφή ενοχοποιούνται για έμβρυα υπολειπόμενης ανάπτυξης. 12

Ανωμαλίες του πλακούντα όπως αποκόλληση, διεισδυτικός πλακούντας, έμφρακτα, χοριοαιμαγγείωμα, υμενώδης έκφυση της ομφαλίδας μπορεί να έχουν ως αποτέλεσμα μικρού μεγέθους πλακούντα ή ανεπάρκεια της μητροπλακουντιακής μονάδας με επακόλουθο υπολειπόμενη εμβρυϊκή ανάπτυξη. 13 - 15

Οι αγγειακές βλάβες που παρατηρούνται στην υπερτασική νόσο της κύησης και την προεκλαμψία, τα νοσήματα του συνδετικού ιστού, ο ινσουλινοεξαρτώμενος σακχαρώδης διαβήτης και οι χρόνιες παθήσεις των νεφρών είναι πιθανό να προκαλέσουν υπολειπόμενη εμβρυϊκή ανάπτυξη. 16

Η σχέση με την ανευπλοειδία

Η ανευπλοειδία και διάφορα άλλα γενετικά σύνδρομα σχετίζονται με ενδομήτρια βραδύτητα ανάπτυξης (SGA). Στο σύνδρομο Down παρατηρείται γενικά ήπια ενδομήτρια βραδύτητα ανάπτυξης, ιδίως κατά το δεύτερο τρίμηνο της κύησης. 17 Στην τρισωμία 18 η ενδομήτρια βραδύτητα ανάπτυξης είναι πιο σοβαρή και ενίοτε μπορεί να τεκμηριωθεί ακόμα και από το πρώτο τρίμηνο. 18 , 19

Στις περιπτώσεις χρωμοσωμικού μωσαϊκισμού της τρισωμίας 16, η ενδομήτρια βραδύτητα ανάπτυξης μπορεί να συνυπάρχει με υδράμνιο, μονήρη ομφαλική αρτηρία, διόγκωση και εκφύλιση του πλακούντα με παρουσία πολλαπλών κυστιδίων και με μικρό έλλειμμα στο μεσοκοιλιακό διάφραγμα. 20  Γενικά η τρισωμία 16 εκτός μωσαϊκισμού είναι ασύμβατη με την ζωή και ενοχοποιείται για το 15% των πρώιμων αυτόματων εκτρώσεων επί του συνόλου των χρωμοσωμικά ανώμαλων εμβρύων. 21

Υπερηχογραφική διάγνωση

Η υπερηχογραφική διάγνωση SGA και IUGR τίθεται όταν το εκτιμώμενο βάρος ανάπτυξης (EFW) είναι < από την 10η εκατοστιαία θέση για την αντίστοιχη ηλικία κύησης. 22 - 24  Ορισμένοι ερευνητές προσπάθησαν να διαχωρίσουν τα έμβρυα με SGA από τα IUGR. Στην κλινική πράξη όμως, συχνά είναι δύσκολο να γίνει αυτή η διάκριση. 22 Λόγω αυτού του προβλήματος, προτάθηκαν διάφορα άλλα υπερηχογραφικά κριτήρια για τη βελτίωση της ακρίβειας της προγεννητικής διάγνωσης του IUGR. Ωστόσο, κανένα από αυτά τα διαγνωστικά κριτήρια, συμπεριλαμβανομένου και του εκτιμώμενου βάρους ανάπτυξης (EFW), δεν είχε υψηλή ευαισθησία αλλά ούτε και υψηλή θετική προγνωστική αξία. 25

Η χρήση πολλαπλών παραμέτρων μπορεί να βελτιώσει την ευαισθησία και τη θετική προγνωστική αξία της υπερηχογραφικής διάγνωσης του IUGR. 26 - 28

H βαθμολογία IUGR, είναι μια μέθοδος πρόβλεψης η οποία ενσωματώνει το εκτιμώμενο βάρος ανάπτυξης (EFW), τον όγκο του αμνιακού υγρού και την κατάσταση της μητρικής αρτηριακής πίεσης (φυσιολογική ή υπέρταση) στη διάγνωση ή τον αποκλεισμό του IUGR. H μέθοδος της βαθμολογίας IUGR διαθέτει υψηλή ευαισθησία και υψηλή θετική προγνωστική αξία. 26 , 27

Οι παράμετροι Doppler, συμπεριλαμβανομένης της μέτρησης στην ομφαλική και την μητριαία αρτηρία, προτάθηκαν ως διαγνωστικά μέσα IUGR. Αυτοί οι παράμετροι Doppler είχαν χαμηλή ευαισθησία και θετική προγνωστική αξία και ως εκ τούτου ήταν αναξιόπιστες στη διάγνωση IUGR. 22 , 29 - 32 Ωστόσο, σε έμβρυο με εγκατεστημένο IUGR το Doppler της ομφαλικής αρτηρίας είναι χρήσιμο στην παρακολούθηση και την διαχείριση εκείνων των εμβρύων που θα εμφανίσουν συχνότερα επιπλοκές προλαμβάνοντας ένα ομαλό περιγεννητικό αποτέλεσμα. 22 , 32

Στρατηγικές διαχείρισης

Η ανίχνευση ενός μικρού εμβρύου (το βάρος < από 10η % θέση ανάπτυξης) θα εντοπίσει τα έμβρυα που κινδυνεύουν, δηλαδή τα IUGR, τα οποία θα πρέπει να τεθούν σε άμεση και στενή παρακολούθηση σε μια προσπάθεια βελτίωσης του περιγεννητικού αποτελέσματος. 2 , 22 - 24 , 29 Όταν τεθεί η διάγνωση IUGR, θα πρέπει να γίνει προσπάθεια να καθοριστεί η αιτιοπαθολογία αυτής της κατάστασης, λαμβάνοντας υπόψιν μητρικούς, γενετικούς και διατροφικούς παράγοντες. 22 , 33 Στην συνέχεια, θα πρέπει να γίνει ενδελεχής εμβρυϊκός έλεγχος για συγγενείς ανωμαλίες και να διερευνηθεί η πιθανότητα ανευπλοειδίας.

Οι αξιολογήσεις του όγκου του αμνιακού υγρού (AFV), οι βιομετρικοί δείκτες (HC, AC, FL) και το εκτιμώμενο εμβρυϊκό βάρος (EFW) θα πρέπει να συμπεριλαμβάνονται σε όλες τις μετρήσεις. Οι βιομετρικοί δείκτες επιτρέπουν τον υπολογισμό του εκτιμώμενου εμβρυϊκού βάρους (EFW), το οποίο αποτιμάται ορθότερα είτε με την μέτρηση της περιφέρειας της κοιλιάς (AC), είτε από τον τύπο του Hadlock χρησιμοποιώντας τους τρεις δείκτες (HC, AC και FL). 34 Σε περιπτώσεις κυήσεων υψηλού κινδύνου (ανεξήγητο ολιγοϋδράμνιο, προηγούμενο ιστορικό IUGR, υποθρεψία, μη φυσιολογικοί υπερηχογραφικοί παράμετροι, παχυσαρκία, σακχαρώδης διαβήτης κ.λπ.) θα πρέπει επίσης να αξιολογηθούν επιπρόσθετες βιομετρικές παράμετροι όπως ο λόγος HC/AC και ο λόγος FL/AC. 35 - 37 Τέλος, οι ανωμαλίες του πλακούντα, όπως ο περιχαρακωμένος πλακούντας, ή ένας μη φυσιολογικός διηθητικός ή συμφυτικός πλακούντας, μπορεί να είναι η αιτία IUGR. 32

Η παρακολούθηση του εμβρύου που υπολείπεται σε ανάπτυξη θα πρέπει να βασίζεται στην χρήση του καρδιοτοκογραφήματος ηρεμίας (non stress tests), 38 - 40 του Doppler υπερηχογραφήματος 41 - 44 και του βιοφυσικού προφίλ. 45 - 47 Σε κάθε περίπτωση η προγεννητική ανίχνευση IUGR θα δώσει την ευκαιρία να χρησιμοποιηθούν όλες εκείνες οι ιατρικές παρεμβάσεις (χορήγηση κορτικοστεροειδών, περάτωση τοκετού, εισαγωγή σε μονάδα εντατικής νοσηλείας νεογνών) ώστε να μειωθεί η νοσηρότητα και η θνησιμότητα 48 καθώς αυτές σχετίζονται με ανεπάρκεια πλακούντα 49 και σοβαρή υποξαιμία εμβρύου.50

Η επιλογή του κατάλληλου χρόνου και τρόπου περάτωσης της κύησης αποτελεί πεδίο έρευνας. 51 Πρόσφατες μελέτες υποστηρίζουν ότι η ηλικία κύησης είναι ο σημαντικότερος παράγοντας ο οποίος επηρεάζει την συνολική επιβίωση σε έμβρυα < των 27 εβδομάδων. Σε μεγαλύτερη ηλικία κύησης και εφόσον το βάρος γέννησης υπερβαίνει τα 600gr, η Doppler μελέτη του φλεβώδους πόρου κατέχει μείζονα σημασία στην πρόγνωση του νεογνικού αποτελέσματος. 52 Για κάθε επιπλέον εβδομάδα ενδομήτριας ζωής τα έμβρυα < από τις 32 εβδομάδες συνδέονται με μείωση της περιγεννητικής τους θνησιμότητας κατά 48%. 53 Σε κυήσεις < από τις 34 εβδομάδες, η απόφαση για περάτωση της κύησης καθορίζεται κυρίως από τα ευρήματα τις Doppler υπερηχογραφίας. Η απουσία ή η αναστροφή της αιματικής ροής στην ομφαλική αρτηρία αποτελεί ένδειξη περάτωσης τοκετού και μάλιστα άμεση όταν επηρεάζεται η κυκλοφορία στον φλεβώδη πόρο ή στην ομφαλική φλέβα. 54 - 56 Εάν η ενδομήτρια καθυστέρηση ανάπτυξης είναι ήπια χωρίς να συνυπάρχουν μητρικές επιπλοκές ή εμβρυϊκές ανωμαλίες και οι βιοφυσικοί παράμετροι είναι φυσιολογικοί, ο τοκετός μπορεί να προγραμματιστεί μετά τις 37 εβδομάδες. 57

Φυσική ιστορία και έκβαση

Τα μικρά για την ηλικία κύησης (SGA) νεογνά, έχουν σημαντικά υψηλότερα ποσοστά μεταγεννητικής θνησιμότητας, κατά την πρώτη εβδομάδα της ζωής, τον πρώτο μήνα και τον πρώτο χρόνο της ζωής σε σύγκριση με τα νεογνά που είχαν φυσιολογικό ή μεγαλύτερο βάρος από την ηλικία κύησης (LGA). 23  Η ηλικία κύησης και το βάρος γέννησης παραμένουν οι κυρίαρχοι παράγοντες διαταραχών νευροανάπτυξης σε βρέφη με υπολειπόμενη ανάπτυξη. 58

  1. Pilliod RA, Cheng YW, Snowden JM, et al. The risk of intrauterine fetal death in the small-for-gestational-age fetus. Am J Obstet Gynecol. 2012 Oct; 207(4): 318. PMID: 23021697
  2. Lindqvist PG, Molin J. Does antenatal identification of small-for-gestational age fetuses significantly improve their outcome?. Ultrasound Obstet Gynecol. 2005 Mar; 25 (3): 258-264. PMID: 15717289
  3.  Doctor BA, O'Riordan MA, Kirchner HL, et al. Perinatal correlates and neonatal outcomes of small for gestational age infants born at term gestation. Am J Obstet Gynecol. 2001 Sep; 185(3): 652-9. PMID: 11568794
  4. Kramer MS, Olivier M, McLean FH, et al. Impact of intrauterine growth retardation and body proportionality on fetal and neonatal outcome. Pediatrics. 1990 Nov; 86(5): 707-13. PMID: 2235224
  5. Ferguson AC. Prolonged impairment of cellular immunity in children with intrauterine growth retardation. J Pediatr. 1978 Jul; 93(1): 52-6. PMID: 77323
  6. Williams RL, Creasy RK, Cunningham GC, et al. Fetal growth and perinatal viability in California. Obstet Gynecol. 1982 May; 59(5): 624-32. PMID: 7070736
  7. Wennergren M, Wennergren G, Vilbergsson G. Obstetric characteristics and neonatal performance in a four-year small for gestational age population. Obstet Gynecol. 1988 Oct; 72(4): 615-20. PMID: 3047613
  8. Piper JM, Xenakis EM, McFarland M, et al. Do growth-retarded premature infants have different rates of perinatal morbidity and mortality than appropriately grown premature infants?. Obstet Gynecol. 1996 Feb; 87(2): 169-74. PMID: 8559517
  9. Kok JH, den Ouden AL, Verloove-Vanhorick SP, et al. Outcome of very preterm small for gestational age infants: the first nine years of life. Br J Obstet Gynaecol. 1998 Feb; 105(2): 162-8. PMID: 9501780
  10. Klebanoff MA, Schulsinger C, Mednick BR, et al. Preterm and small-for-gestational-age birth across generations. Am J Obstet Gynecol. 1997 Mar; 176(3): 521-6. PMID: 9077599
  11. Simpson JW, Lawless RW, Mitchell AC. Responsibility of the obstetrician to the fetus. II. Influence of prepregnancy weight and pregnancy weight gain on birthweight. Obstet Gynecol. 1975 May; 45(5): 481-7. PMID: 1091899
  12. Wilcox MA, Smith SJ, Johnson IR, et al. The effect of social deprivation on birthweight, excluding physiological and pathological effects. Br J Obstet Gynaecol. 1995 Nov; 102(11): 918-24. PMID: 8534630
  13. Heinonen S, Taipale P, Saarikoski S. Weights of placentae from small-for-gestational age infants revisited. Placenta. 2001 May;22(5):399-404. PMID: 11373149
  14. Mathews F, Youngman L, Neil A. Maternal circulating nutrient concentrations in pregnancy: implications for birth and placental weights of term infants. Am J Clin Nutr. 2004 Jan; 79(1): 103-10. PMID: 14684405
  15. Madazli R, Somunkiran A, Calay Z, et al. Histomorphology of the placenta and the placental bed of growth restricted foetuses and correlation with the Doppler velocimetries of the uterine and umbilical arteries. Placenta. 2003 May; 24(5): 510-6. PMID: 12744927
  16. Khong TY. Acute atherosis in pregnancies complicated by hypertension, small-for-gestational-age infants, and diabetes mellitus. Arch Pathol Lab Med. 1991 Jul; 115(7): 722-5. PMID: 2064534
  17. Thelander HE, Pryor HB. Abnormal patterns of growth and development in mongolism. An anthropometric study. Clin Pediatr (Phila). 1966 Aug; 5(8): 493-501. PMID: 4223597
  18. Droste S, FitzSimmons J, Pascoe-Mason J, et al. Growth of linear parameters in trisomy 18 fetuses. Am J Obstet Gynecol. 1990 Jul; 163(1 Pt 1): 158-61. PMID: 2375340
  19. Khoury MJ, Erickson JD, Cordero JF, et al. Congenital malformations and intrauterine growth retardation: a population study. Pediatrics. 1988 Jul; 82(1): 83-90. PMID: 3380603
  20. Astner A, Schwinger E, Caliebe A, et al. Sonographically detected fetal and placental abnormalities associated with trisomy 16 confined to the placenta. A case report and review of the literature. Prenat Diagn. 1998 Dec; 18(12): 1308-15. PMID: 9885025
  21. Kalousek DK, Langlois S, Barrett I, et al. Uniparental disomy for chromosome 16 in humans. Am J Hum Genet. 1993 Jan; 52(1): 8-16. PMID: 8434609
  22. Mayer C, Joseph KS. Fetal growth: a review of terms, concepts and issues relevant to obstetrics. Ultrasound Obstet Gynecol. 2013 Feb; 41(2): 136-145. PMID: 22648955
  23. Chen HY, SP Chauhan, TC Ward, et al. Aberrant fetal growth and early, late, and postneonatal mortality: an analysis of Milwaukee births, 1996-2007. Am J Obstet Gynecol. 2011 Mar; 204(3): 261.e1-261. PMID: 21256473
  24. Divon MY. Fetal growth restriction: diagnosis. UpToDate
  25. Benson CB, Doubilet PM, Saltzman DH. Intrauterine growth retardation: predictive value of US criteria for antenatal diagnosis. Radiology. 1986 Aug; 160(2): 415-7. PMID: 3523593
  26. Benson CB, Boswell SB, Brown DL, et al. Improved prediction of intrauterine growth retardation with use of multiple parameters. Radiology. 1988 Jul; 168(1): 7-12. PMID: 3289097
  27. Benson CB, Belville JS, Lentini JF, et al. Intrauterine growth retardation: diagnosis based on multiple parameters--a prospective study. Radiology. 1990 Nov; 177(2): 499-502. PMID: 2217791
  28. Stirnemann JJ, Benoist G, Salomon LJ, et al. Optimal risk assessment of small-for-gestational-age fetuses using 31-34-week biometry in a low-risk population. Ultrasound Obstet Gynecol. 2014 Mar; 43(3): 311-6. PMID: 24357451
  29. Society for Maternal-Fetal Medicine Publications Committee E Berkley, SP Chauhan, A Abuhamad. Doppler assessment of the fetus with intrauterine growth restriction. Am J Obstet Gynecol. 2012 Apr; 206(4): 300-8. PMID: 22464066
  30. Benson CB, Doubilet PM. Doppler criteria for intrauterine growth retardation: predictive values. J Ultrasound Med. 1988 Dec; 7(12): 655-9. PMID: 3070053
  31. Morris RK, Malin G, Robson SC, et al. Fetal umbilical artery Doppler to predict compromise of fetal/neonatal wellbeing in a high-risk population: systematic review and bivariate meta-analysis. Ultrasound Obstet Gynecol. 2011 Feb; 37(2): 135-42. PMID: 20922778
  32. Burke G, Stuart B, Crowley P, et al. Is intrauterine growth retardation with normal umbilical artery blood flow a benign condition? BMJ. 1990 Apr 21; 300 (6731): 1044-5. PMID: 2188697
  33. Lin CC, Santolaya-Forgas J. Current concepts of fetal growth restriction: part I. Causes, classification, and pathophysiology. Obstet Gynecol. 1998 Dec; 92(6): 1044-55. PMID: 9840574
  34. Vayssière C, Sentilhes L, Ego A, et al. Fetal growth restriction and intra-uterine growth restriction: guidelines for clinical practice from the French College of Gynaecologists and Obstetricians. Eur J Obstet Gynecol Reprod Biol. 2015 Oct; 193: 10-8. PMID: 26207980
  35. Mintz MC, Landon MB. Sonographic diagnosis of fetal growth disorders. Clin Obstet Gynecol. 1988 Mar; 31(1): 44-52. PMID: 3282740
  36. Crane JP, Kopta MM. Prediction of intrauterine growth retardation via ultrasonically measured head/abdominal circumference ratios. Obstet Gynecol. 1979 Nov; 54(5): 597-601. PMID: 503389
  37. Hadlock FP, Deter RL, Harrist RB, et al. A date-independent predictor of intrauterine growth retardation: femur length/abdominal circumference ratio. AJR Am J Roentgenol. 1983 Nov; 141(5): 979-84. PMID: 6605074
  38. Henson GL, Dawes GS, Redman CW. Antenatal fetal heart-rate variability in relation to fetal acid-base status at caesarean section. Br J Obstet Gynaecol. 1983 Jun;90(6):516-21. PMID: 6407514
  39. Henson G, Dawes GS, Redman CW. Characterization of the reduced heart rate variation in growth-retarded fetuses. Br J Obstet Gynaecol. 1984 Aug; 91(8): 751-5. PMID: 6466577
  40. Smith JH, Anand KJ, Cotes PM, et al. Antenatal fetal heart rate variation in relation to the respiratory and metabolic status of the compromised human fetus. Br J Obstet Gynaecol. 1988 Oct; 95(10): 980-9. PMID: 3191052
  41. Kinzler WL, Vintzileos AM. Fetal growth restriction: a modern approach. Curr Opin Obstet Gynecol. 2008 Apr; 20(2): 125-31. PMID: 18388811
  42. Botsis D, Vrachnis N, Christodoulakos G. Doppler assessment of the intrauterine growth-restricted fetus. Ann N Y Acad Sci. 2006 Dec; 1092: 297-303. PMID: 17308154
  43. Ferrazzi E, Bulfamante G, Mezzopane R, et al. Uterine Doppler velocimetry and placental hypoxic-ischemic lesion in pregnancies with fetal intrauterine growth restriction. Placenta. 1999 Jul-Aug; 20(5-6): 389-94. PMID: 10419803
  44. Senat MV, Tsatsaris V. Prenatal management of isolated IUGR. J Gynecol Obstet Biol Reprod (Paris). 2013 Dec; 42(8): 941-65. PMID: 24216302
  45. Baschat AA, Gembruch U, Harman CR. The sequence of changes in Doppler and biophysical parameters as severe fetal growth restriction worsens. Ultrasound Obstet Gynecol. 2001 Dec;18(6):571-7. PMID: 11844191
  46. Baschat AA, Galan HL, Bhide A, et al. Doppler and biophysical assessment in growth restricted fetuses: distribution of test results. Ultrasound Obstet Gynecol. 2006 Jan; 27(1): 41-7. PMID: 16323151
  47. Turan S, Turan OM, Berg C, et al. Computerized fetal heart rate analysis, Doppler ultrasound and biophysical profile score in the prediction of acid-base status of growth-restricted fetuses. Ultrasound Obstet Gynecol. 2007 Oct; 30(5): 750-6. PMID: 17688309
  48. Visentin S, Londero AP, Grumolato F, et al. Timing of delivery and neonatal outcomes for small-for-gestational-age fetuses. J Ultrasound Med. 2014 Oct; 33(10): 1721-8. PMID: 25253817
  49. Baschat AA. Doppler application in the delivery timing of the preterm growth-restricted fetus: another step in the right direction. Ultrasound Obstet. 2004 Feb; 23(2): 111-8. PMID: 14770388
  50. Jouannic JM, Chanelles O, Rosenblatt J, et al. Screening and timing for the delivery of fetuses with intrauterine growth restriction of vascular origin. Gynecol Obstet Fertil. 2006 Mar; 34(3):2 48-53. PMID: 16513400
  51. The GRIT Study Group. When do obstetricians recommend delivery for a high-risk preterm growth-retarded fetus?. Eur J Obstet Gynecol Reprod Biol. 1996 Aug; 67(2): 121-6. PMID: 8841799
  52. Baschat AA, Cosmi E, Bilardo CM, et al. Predictors of neonatal outcome in early-onset placental dysfunction. Obstet Gynecol. 2007 Feb; 109(2 Pt 1): 253-61. PMID: 17267821
  53. Mari G, Hanif F, Treadwell MC, et al. Gestational age at delivery and Doppler waveforms in very preterm intrauterine growth-restricted fetuses as predictors of perinatal mortality. J Ultrasound Med. 2007 May; 26(5): 555-9; quiz 560-2. PMID: 17459996
  54. Bilardo CM, Wolf H, Stigter RH, et al. Relationship between monitoring parameters and perinatal outcome in severe, early intrauterine growth restriction. Ultrasound Obstet Gynecol. 2004 Feb; 23(2): 119-25. PMID: 14770389
  55. Unterscheider J, Daly S, Geary MP. Definition and management of fetal growth restriction: a survey of contemporary attitudes. Eur J Obstet Gynecol Reprod Biol. 2014 Mar; 174: 41-5. PMID: 24360357
  56. Marsál K. Obstetric management of intrauterine growth restriction. Best Pract Res Clin Obstet Gynaecol. 2009 Dec; 23(6): 857-70. PMID: 19854682
  57. Sharp A, Duong C2, Agarwal U3, et al. Screening and management of the small for gestational age fetus in the UK: A survey of practice. Eur J Obstet Gynecol Reprod Biol. 2018 Oct 25; 231: 220-224. PMID: 30415129
  58. Baschat AA, Viscardi RM, Hussey-Gardner B, et al. Infant neurodevelopment following fetal growth restriction: relationship with antepartum surveillance parameters. Ultrasound Obstet Gynecol. 2009 Jan; 33(1): 44-50. PMID: 19072744 
Διαβάστηκε 58 φορές Τελ. αλλαγή: Πέμπτη, 29 Νοέμβριος 2018 22:25

Share it

Ποιοι είμαστε

Η ιστοσελίδα emvriomitriki.gr έχει ως σκοπό να καλύψει τις απορίες και τις ανάγκες των εγκύων γυναικών. Συγχρόνως, λόγω του υψηλού επιπέδου του υλικού που περιέχει, καθίσταται χρήσιμο εργαλείο σε μαιευτήρες και άλλους επαγγελματίες υγείας που επιθυμούν να ανανεώσουν τις γνώσεις τους. Η επιμέλεια των κειμένων, του φωτογραφικού υλικού και των βίντεο, ανήκει στον ιατρό Αναστάσιο Κοκοβίδη.

Στοιχεία Επικοινωνίας

Λεωφόρος Κηφισίας 32
Αθήνα, 115 26
210 7771300