• Slider4
  • Slider5
  • Slider 9

Στοματοπροσωπικές σχιστίες

Περιγραφή και ορισμός

Η συχνότερη συγγενής ανωμαλία του προσώπου είναι η σχιστία του χείλους (Cleft Lip) ή λαγώχειλο. Η CL αποτελεί λειτουργικό και ανατομικό έλλειμμα του άνω χείλους το οποίο δύναται να επεκτείνεται στο σύστοιχο ρώθωνα και συχνά να συμπεριλαμβάνει την άνω γνάθο οπότε καλείται σχιστία της υπερώας (Cleft Ρalate) ή λυκόστομα. Μια στοματοπροσωπική σχιστία (Orofacial Cleft) που δεν περιλαμβάνει την άνω γνάθο χαρακτηρίζεται ως ατελής, ενώ όταν συμπεριλαμβάνει το χείλος, το φατνίο και την υπερώα λέγεται πλήρης και συνιστά σοβαρότερη και μεγαλύτερη ανωμαλία. Ωστόσο, υπάρχουν υποκλινικές περιπτώσεις OFCs οι οποίες αντιπροσωπεύουν την ηπιότερη μορφή βλάβης χωρίς κανένα απολύτως ορατό λειτουργικό έλλειμμα. 1 , 2

Επιδημιολογικά και δημογραφικά στοιχεία

Οι OFCs μπορούν να εμφανιστούν ως μονόπλευρη ατέλεια στο 64% των περιπτώσεων, ως αμφίπλευρη στο 34% ή όταν αφορούν μεγαλύτερο έλλειμμα της μέσης γραμμής, ακριβώς κάτω από την μύτη, στο 3% των περιπτώσεων. Μονόπλευρη χειλεοσχιστία με επέκταση στην υπερώα (CL+CP) συνυπάρχει σε ποσοστό 42% ενώ αμφίπλευρα η βλάβη εντοπίζεται σε ποσοστό 27%. 3

Η χειλεοσχιστία με ή χωρίς επέκταση στην υπερώα (CL±CP) επηρεάζει περίπου 1/700 ζώντα έμβρυα και εμφανίζει μεγάλη διακύμανση σε σχέση με την γεωγραφική κατανομή, τις φυλετικές και εθνοτικές ομάδες, την έκθεση σε περιβαλλοντικούς παράγοντες και την κοινωνικοοικονομική κατάσταση. Γενικά, τα υψηλότερα ποσοστά επιπολασμού παρατηρούνται στους πληθυσμούς της Αμερικής και της Ασίας (3,6/1000 και 1,5-2/1000 γεννήσεις, αντίστοιχα), στην Καυκάσια φυλή ο επιπολασμός είναι 1/1000 γεννήσεις ενώ τα χαμηλότερα ποσοστά επικράτησης παρατηρούνται στους πληθυσμούς που προέρχονται από την Αφρική, περίπου 1/2500 γεννήσεις. 4 , 5 Επίσης, η CL±CP ανιχνεύεται συχνότερα στα άρρενα από ότι στα θήλυ έμβρυα σε αναλογία 2:1, ενώ σε περίπτωση ετερόπλευρης ανωμαλίας η θέση της βλάβης είναι συνήθως αριστερά. Η αναλογία αριστερής προς την δεξιά θέση, είναι 2:1. 6 , 7

Αιτιοπαθογένεια

Στις περισσότερες περιπτώσεις η αιτιολογία αυτής της ανωμαλίας είναι πολυπαραγοντική και οφείλεται σε ένα συνδυασμό γενετικών και περιβαλλοντικών παραγόντων. 6 , 8, 9

Συσχέτιση με άλλες συγγενείς ανωμαλίες

Οι OFCs με ή χωρίς επέκταση στην υπερώα συνυπάρχουν σε συνδυασμό με άλλες συγγενείς ανωμαλίες ως μέρος ενός υποκείμενου αναγνωρίσιμου συνδρόμου, σε ποσοστό 3% ενώ στο 97% των περιπτώσεων αποτελούν μεμονωμένη συγγενή ανωμαλία. 10 , 11 Μέχρι σήμερα, έχουν περιγραφεί περισσότερα από 150 γεννητικά σύνδρομα στα οποία συνυπάρχει χειλεοσχιστία. 12

Συχνά γεννητικά σύνδρομα που σχετίζονται με CL
  1. Χρωμοσωμικές ανωμαλίες
    1. Deletion 4p (Wolf-Hirschhorn syndrome)
    2. Trisomy 9
    3. Trisomy 10
    4. Trisomy 13
    5. Trisomy 18
    6. Trisomy 22
  2. Διαπλαστικές ανωμαλίες και ακολουθίες
    1. Amniotic bands
    2. Arthrogryposis
    3. Camptomelic dysplasia
    4. Caudal regression syndrome/syrenomelia
    5. CHARGE association
    6. Diastrophic dysplasia
    7. Ectrodactyly, ectodermal dysplasia, clefting
    8. Holoprosencephaly
    9. Hydrolethalus
    10. Majewski (short rib polydactyly) syndrome, type 2
    11. Median cleft face (frontonasal dysplasia)
    12. Pierre Robin sequence
  3. Σύνδρομα
    1. Crouzon
    2. Femoral hypoplasia, unusual facies
    3. Fryns
    4. Goldenhar
    5. Gorlin
    6. Klippel-Feil
    7. Larsen
    8. Marfan
    9. Meckel-Gruber
    10. Multiple pterygium
    11. MURCS association
    12. Nager
    13. Neu-Laxova
    14. Oral-facial-digital (Mohr)
    15. Pena Shokeir
    16. Roberts
    17. Shprintzen
    18. Stickler
    19. Smith-Lemli-Opitz
    20. Treacher Collins
    21. Van der Woude
    22. Walker-Warburg

CHARGE: coloboma of the eye, heart anomaly, choanal atresia, retardation, and genital and ear anomalies; MURCS: müllerian duct aplasia, renal agenesis, and cervicothoracic somite dysplasia.

Η συχνότητα εμφάνισης συσχετιζόμενων συγγενών ανωμαλιών ποικίλλει ανάλογα με τον ανατομικό τύπο της OFC. H μονόπλευρος CL±CP ανιχνεύτηκε στο 9,8% των περιπτώσεων (19/194) με συνοδές ανωμαλίες, η αμφίπλευρος CL±CP στο 25% (11/44) και εκείνο του μέσου χείλους και της υπερώας, στο 100% (11/11). 13

Έκθεση σε τερατογόνα

Η έκθεση της μητέρας σε διάφορες χημικές ουσίες όπως glutathione-S-transferase M1, glutathione-S-transferase T1, και N-acetyltransferases 1 & 2 δεν αύξησε τον κίνδυνο ανάπτυξης σχιστιών. 14 , 15 Τα αντιεπιληπτικά φάρμακα παλαιότερης γενιάς όπως: διαζεπάμη, φαινυτοΐνη, φαινοβαρβιτάλη καθώς και μερικά από τα φάρμακα νεότερης γενιάς όπως τοπιραμάτη και λαμοτριγίνη συσχετίστηκαν με αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης χειλεοσχιστίας σε κάποιες μελέτες. 16 - 18  H έκθεση της μητέρας-κατά το πρώτο τρίμηνο-σε ρετινοειδή φάρμακα (ανάλογα της βιταμίνης Α) και σε κορτικοστεροειδή συνδέθηκε με OFCs. 19 - 21 Κάποιες άλλες μελέτες επιβεβαίωσαν την μέτρια συσχέτιση μεταξύ καπνίσματος και OFCs. 22 - 27  Ωστόσο, ασαφή παραμένουν τα βιβλιογραφικά δεδομένα σχετικά με την συσχέτιση της ανεπάρκειας φολικού οξέος και OFCs. 28 , 29 Όμως, η κατανάλωση συμπληρωμάτων διατροφής, φυλλικού οξέος την περίοδο της σύλληψης, μείωσε τον κίνδυνο υποτροπής των OFCs κατά 25% για CL ± CP και 12% για CP. 30 - 33

Κληρονομικότητα

Οι OFCs συμπεριλαμβανομένης της CL±CP και η CP εμφανίζουν υψηλό ποσοστό οικογενειακής υποτροπής σε σύγκριση με άλλες γενετικές ανωμαλίες. 34 Ο κίνδυνος επανεμφάνισης σχιστιών σε επόμενες κυήσεις εξαρτάται από την παρουσία και τον αριθμό των προσβεβλημένων γονέων ή αδελφών. Εάν δύο φυσιολογικοί γονείς γεννήσουν πάσχον παιδί, υπάρχει 4% πιθανότητα το επόμενο παιδί να παρουσιάζει το ίδιο πρόβλημα. Εάν στην οικογένεια υπάρχουν δύο πάσχοντα παιδιά, ο κίνδυνος ανέρχεται στο 10%. Εάν ο ένας από τους γονείς παρουσιάζει λαγόχειλο ή λυκόστομα υπάρχει μόνο 2% πιθανότητα το ζευγάρι να αποκτήσει παιδί με το ίδιο πρόβλημα. Σε οικογένειες με ένα γονέα κι ένα παιδί με λαγώχειλο ή και λυκόστομα, ο κίνδυνος επανεμφάνισης σε μελλοντικές κυήσεις είναι 14%. 35

Η σοβαρότητα της ανατομικής βλάβης αυξάνει τον κίνδυνο υποτροπής σε συγγενείς πρώτου βαθμού και ο τύπος της σχιστίας είναι προγνωστικός για τον τύπο υποτροπής. 36 , 37 Άλλες μελέτες υποστηρίζουν το πολυπαραγοντικό μοντέλο της αιτιώδους συνάφειας σχετικά με τον κίνδυνο επανάληψης των OFCs, ιδίως σε CLs, ενώ η σοβαρότητα της ανατομικής βλάβης δεν φάνηκε να επηρεάζει τον κίνδυνο επανάληψης. 38 Η γενετική βάση των μεμονωμένων OFCs είναι πολύπλοκη και μη κατανοητή πλήρως. Οι αλληλεπιδράσεις γονιδίου-γονιδίου και γονιδίου-περιβάλλοντος παίζουν πιθανά σημαντικούς ρόλους. 39 Οι γονιδιακές μεταλλάξεις ορισμένων κυρίαρχων γονιδίων, συμπεριλαμβανομένων των MSX1 και IRF6, εμπλέκονται σε όλες τις μορφές των OFCs 40 - 43

Η σχέση με την ανευπλοειδία και τα φάρμακα

Χρωμοσωμικές ανωμαλίες, κυρίως τρισωμία 13 και 18 βρίσκονται στο 1-2% των περιπτώσεων χειλεοσχιστίας, ενώ έκθεση σε τερατογόνα όπως αντιεπιληπτικά φάρμακα σε περίπου 5% των περιπτώσεων.

Υπερηχογραφική διάγνωση

Η πρώτη δημοσιευμένη αναφορά υπερηχογραφικής διάγνωσης OFCs πραγματοποιήθηκε το 1981. 44 Από τότε, το ποσοστό ανίχνευσης των OFCs βελτιώθηκε με την πάροδο του χρόνου. Την περίοδο 1987-1995 το ποσοστό ανίχνευσης των OFCs ήταν 34%, την περίοδο 1996-2004, 58% και την περίοδο 2005-2011, 63%. 45 - 47

Οι OFCs συνήθως μπορούν να ανιχνευτούν από τα μέσα του δεύτερου τριμήνου. Το CL±CP και το CP μπορεί να εντοπιστούν σχετικά εύκολα σε πρόσθιο στεφανιαίο επίπεδο μύτης-χειλέων. Το CL αναγνωρίζεται ως δερματικό έλλειμμα εκτεινόμενο από τον ένα ρώθωνα προς το σύστοιχο χείλος του στόματος. Αυτού του είδους τα ελλείμματα δύναται να προκαλέσουν παραμόρφωση του άνω χείλους και της μύτης τα οποία απεικονίζονται καλύτερα με την πρόσκτηση τρισδιάστατης εικόνας. Η 3D υπερηχογραφία συχνά μπορεί να προσφέρει ακριβέστερη και ταχύτερη απεικόνιση της ανατομίας του προσώπου αξιολογώντας την σκληρή και μαλακή υπερώα. 48 - 55 Η περιστροφή ή η κλίση των αξονικών, οβελιαίων και στεφανιαίων επιπέδων της κεφαλής του εμβρύου επιτρέπει την οπτικοποίηση των διαφόρων πτυχών της σκληρής και μαλακής υπερώας, με την σταφυλή ως χρήσιμο σημείο αναφοράς. 56 , 57 Κάθε φορά που εντοπίζεται ένα δερματικό έλλειμμα στο άνω χείλος πρέπει να ελέγχεται η φατνιακή ακρολοφία στην γνάθο σε εγκάρσιο αξονικό επίπεδο για να καθοριστεί η έκταση της βλάβης και αν η ανωμαλία αποτελεί μεμονωμένο εύρημα ή συνεχίζει και στην μαλακή υπερώα αποτελώντας σοβαρότερο πρόβλημα. Η φατνιακή ακρολοφία φυσιολογικά έχει ομαλό περίγραμμα σχήματος C, καθίσταται όμως ασυνεχής, παραμορφωμένη, λοξή ή έντονα κυρτή, σε περίπτωση CP. 58 , 59 Επίσης, η αναζήτηση της δυσμορφίας του προσώπου θα πρέπει να ελέγχεται και σε μέσο οβελιαίο ή παραοβελιαίο επίπεδο επειδή σε ένα αρκετά υψηλό ποσοστό δομές όπως CLs μπορούν να απεικονιστούν επιτυχώς με 2D υπερηχογραφία. 60 , 61

Η προγεννητική διάγνωση των OFCs στο πρώτο τρίμηνο παραμένει δύσκολη. 62 Κάποιοι, ερευνητές αναφέρουν επιτυχή διάγνωση εξετάζοντας διεξοδικά το οπισθο-ρινικό τρίγωνο (RNT). 63 - 65

Στρατηγικές διαχείρισης

Η προγεννητική διάγνωση OFCs θα πρέπει να εφιστά την προσοχή για συνοδές υπερηχογραφικές ανωμαλίες ειδικά όταν η ποσότητα αμνιακού υγρού είναι αυξημένη. Οι σχιστίες της μέσης γραμμής του προσώπου συχνά συμπεριλαμβάνουν υπερτελορισμό, απουσία μύτης και αγενεσία μεσολόβιου 66, 67 ή υποτελορισμό και βαριές ενδοκρανιακές ανωμαλίες όπως ολοπροσεγκεφαλία. 68 - 70 Ο καρυοτυπικός έλεγχος του εμβρύου δεν είναι απαραίτητος στην περίπτωση της μεμονωμένης OFC, εκτός από τις περιπτώσεις που έχουν διαγνωστεί συνοδές υπερηχογραφικές ανωμαλίες. 71 , 72 Η προσβολή της μαλακής υπερώας είναι δύσκολο να διαπιστωθεί κατά την διάρκεια της κύησης. 73 Ωστόσο, η μαγνητική τομογραφία μπορεί να οπτικοποίηση καλύτερα την έκταση της στοματικής διάσπασης σε σχέση με την υπερηχογραφία καθώς επιτρέπει την καλύτερη απεικόνιση της σκληρής και της μαλακής υπερώας. 74 , 75

Πρόγνωση

Η πρόγνωση των OFCs εξαρτάται πρωτίστως από την παρουσία συσχετιζόμενων ανωμαλιών ή γενετικών συνδρόμων. Η σίτιση, η αναπνευστική λειτουργία και η επίτευξη της ομιλίας μπορεί να επηρεαστούν σε όλες τις OFCs, ιδίως δε σε αυτές που αφορούν την υπερώα. Η αισθητική εμφάνιση μπορεί επίσης να είναι επιβαρυντική για την ψυχική διάθεση και την κοινωνική ανάπτυξη ενός παιδιού. Η προσέγγιση του προβλήματος από διεπιστημονική ομάδα ειδικών θεωρείται αναγκαία και επιβεβλημένη με τη συμμετοχή πλαστικού χειρουργού, γναθοχειρουργού, ωτορινολαρυγγολόγου, λογοθεραπευτή, ακτινολόγου, γενετιστή, ορθοδοντικού και οδοντίατρου. 76.

Η πρόγνωση των OFCs της μέσης γραμμής που σχετίζονται με ολοπροσεγκεφαλία είναι γενικά κακή. Η πάθηση είναι θανατηφόρα και οι λίγοι επιζήσαντες θα έχουν σημαντική νευροαναπτυξιακή ανικανότητα. 77

Φυσική ιστορία και έκβαση

Η CL±CP είναι θεραπεύσιμη χειρουργικά, η πλαστική αποκατάσταση λαμβάνει χώρα την πρώτη εβδομάδα της ζωής με εξαιρετικά συνήθως αποτελέσματα. 78 Ωστόσο, λόγω των πολλών και διαφορετικών τύπων ανωμαλιών η πρόγνωση ποικίλλει σημαντικά ανάλογα με την υποκείμενη ανωμαλία. Η ανίχνευση μεμονωμένης, μονόπλευρης ή αμφίπλευρης χειλεοσχιστίας που δεν επεκτείνεται στην άνω γνάθο, συνήθως προκαλεί δυσλειτουργικές ανωμαλίες που έχουν άμεση επίπτωση στην διατροφή και την ομιλία. Από την άλλη μεριά υπάρχει πρόβλημα κυρίως αισθητικής φύσης. Σχεδόν πάντα, στις περιπτώσεις αυτές, συνυπάρχει και δυσμορφία της μύτης του τύπου της ανώμαλης θέσης του ρώθωνα. Αυτές οι βλάβες μπορούν να διορθώνονται ταυτόχρονα όταν το νεογνό αποκτήσει ικανοποιητικό βάρος και μπορεί ασφαλώς να υποβληθεί σε αναισθησία, δηλαδή στην ηλικία των τριών περίπου μηνών.

Άτυπες σχιστίες προσώπου

Οι πλάγιες σχιστίες του προσώπου αποτελούν μια άλλη μορφή σχιστίας οι οποίες συχνά ξεκινούν από τις γωνίες του στόματος και εκτείνονται προς τα έξω, με τις πιο σοβαρές μορφές να φτάνουν μέχρι το αυτί. Η επέκταση της στοματικής σχισμής ετερόπλευρα ή αμφοτερόπλευρα λόγω της πλάγιας σχιστίας καλείται μακροστομία. 79

Αυτές οι ανωμαλίες εμφανίζονται με συχνότητα 1/50.000 - 1/175.000 ζωντανές γεννήσεις και απεικονίζονται καλύτερα με το υπερηχογράφημα σε πρόσθια στεφανιαία άποψη προσώπου, ως ασυμμετρία στόματος. 80 Οι πλάγιες σχιστίες του προσώπου, όπως οι τυπικές μορφές OFCs (CL, CP), μπορεί να αναπτυχθούν ως σφάλματα κατά την εμβρυογένεση ή να οφείλονται σε διαταραχές από τις επιπτώσεις του συνδρόμου της αμνιακής ταινίας και εμφανίζονται αργότερα κατά την εμβρυική ανάπτυξη. 81, 82

Η θεραπεία της μακροστομίας είναι χειρουργική και συνήθως έχει καλά αισθητικά και λειτουργικά αποτελέσματα όταν πρόκειται για μεμονωμένη ανωμαλία. Ωστόσο, η αποκατάσταση αυτού του τύπου OFC είναι μια δύσκολη και μακροχρόνια διαδικασία. 83 - 86

  1. Weinberg S, Brandon CA, McHenry TH, et al. Rethinking isolated cleft palate: Evidence of occult lip defects in a subset of cases. Am J Med Genet Part A. 2008; 146A: 1670–1675. PubMed | Wiley Online Library
  2. Reiter R, Haase S, Brosch S. [Orofacial clefts]. Laryngorhinootologie. 2012 Feb; 91 (2): 84-95. PubMed | Full Text Thieme Connect
  3. Walker S, Babcook CJ, Ball RH, et al. Prevalence of aneuploidy and additional anatomic abnormalities in fetuses and neonates with cleft lip with or without cleft palate: a population-based study in Utah. J Ultrasound Med. 2001 Nov; 20 (11): 1175-80; PubMed 
  4. Bernheim N, Georges M, Malevez C, et al. Embryology and epidemiology of cleft lip and palate. B-ENT. 2006; 2 Suppl 4:11-9. PubMed
  5. Mossey P, Little J, Munger RG, et al. Cleft lip and palate. Lancet. 2009 Nov; 374 (9703): 1773–1785. PubMed | Full Text The Lancet
  6. Fraser FC. The genetics of cleft lip and cleft palate. Am J Hum Genet. 1970 May; 22 (3): 336–352. PubMed | Full Text PMC
  7. Dixon MJ, Marazita ML, Beaty TH, et al. Cleft lip and palate: understanding genetic and environmental influences. Nat Rev Genet. 2011 Mar; 12 (3): 167-78. PubMed | Full Text Nature Reviews Genetics | Full Text PMC
  8. Jugessur A, Murray JC. Orofacial clefting: recent insights into a complex trait. Curr Opin Genet Dev. 2005 Jun; 15 (3): 270-8. PubMed | Elsevier Science | Full Text PMC
  9. Eppley BL, van Aalst JA, Robey A, et al. The spectrum of orofacial clefting. Plast Reconstr Surg. 2005 Jun; 115 (7): 101e-114e. PubMed | Full Text JASPS 
  10. Wantia N, Rettinger G. The current understanding of cleft lip malformations. Facial Plast Surg. 2002 Aug; 18 (3): 147-53. PubMed | Full Text The Connect 
  11. Gritli-Linde A. The etiopathogenesis of cleft lip and cleft palate: usefulness and caveats of mouse models. Curr Top Dev Biol. 2008; 84: 37-138. PubMed | Elsevies Science 
  12. Cohen MM. Syndromes with cleft lip and cleft palate. Cleft Palate J. 1978 Oct; 15 (4): 306-28. PubMed
  13. Gillham J, Anand S, Bullen P. Antenatal detection of cleft lip with or without cleft palate: incidence of associated chromosomal and structural anomalies. Ultrasound Obstet Gynecol. 2009 Oct; 34 (4): 410-5. PubMed | Wiley Online Library | PDF
  14. Gordon JE, Shy CM. Agricultural chemical use and congenital cleft lip and/or palate. Arch Environ Health. 1981 Sep-Oct; 36 (5): 213-21. PubMed | Full Text Taylor & Francis
  15. Shaw M, Nelson V, Iovannisci DM, et al. Maternal occupational chemical exposures and biotransformation genotypes as risk factors for selected congenital anomalies. Am J Epidemiol. 2003 Mar 15; 157 (6): 475-84. PubMed | Full Text Oxford Academic | PDF
  16. Holmes LB, Hernandez-Diaz S. Newer anticonvulsants: lamotrigine, topiramate and gabapentin. Birth Defects Res A Clin Mol Teratol. 2012 Aug; 94 (8): 599-606. PubMed | Wiley Online Library 
  17. Tomson T, Battino D. Teratogenic effects of antiepileptic drugs. Lancet Neurol. 2012 Sep; 11 (9): 803-13. PubMed | Full Text The Lancet
  18. Margulis AV, Mitchell AA, Gilboa SM, et al. Use of topiramate in pregnancy and risk of oral clefts. Am J Obstet Gynecol. 2012 Nov; 207 (5): 405. e1-7. PubMed | Full Text AJOG | Full Text PMC
  19. Lammer EJ, Chen DT, Hoar RM, et al. Retinoic acid embryopathy. N Engl J Med. 1985 Oct 3; 313 (14): 837-41. PubMed | Full Text NEJM
  20. Rodríguez-Pinilla E, Martínez-Frías ML. Corticosteroids during pregnancy and oral clefts: a case-control study. Teratology. 1998 Jul; 58 (1): 2-5. PubMed | Wiley Online Library
  21. Park-Wyllie L, Mazzotta P, Pastuszak A, et al. Birth defects after maternal exposure to corticosteroids: prospective cohort study and meta-analysis of epidemiological studies. Teratology. 2000 Dec; 62 (6): 385-92. PubMed | Wiley Online Library
  22. Shaw GM, Wasserman CR, Lammer EJ, et al. Orofacial clefts, parental cigarette smoking, and transforming growth factor-alpha gene variants. Am J Hum Genet. 1996 Mar; 58 (3): 551-61. PubMed | Full Text PMC
  23. Little J, Cardy A, Munger RG. Tobacco smoking and oral clefts: a meta-analysis. Bull World Health Organ. 2004 Mar; 82 (3): 213-8. PubMed | Full Text PMC
  24. Deacon S. Maternal smoking during pregnancy is associated with a higher risk of non-syndromic orofacial clefts in infants. Evid Based Dent. 2005; 6 (2): 43-4. PubMed | Full Text NPG
  25. Honein MA, Rasmussen SA, Reefhuis J, et al. Maternal smoking and environmental tobacco smoke exposure and the risk of orofacial clefts. Epidemiology. 2007 Mar; 18 (2): 226-33. PubMed | Full Text Wolters Kluwer
  26. Xuan Z, Zhongpeng Y, Yanjun G, et al. Maternal active smoking and risk of oral clefts: a meta-analysis. Oral Surg Oral Med Oral Pathol Oral Radiol. 2016 Dec; 122 (6) :680-690. PubMed | Full Text Oral Surgery Oral Medicine
  27. Crossan E, Duane B. Is there an association between maternal smoking and oral clefts? Evid Based Dent. 2018 Mar 23; 19 (1): 24-25. PubMed | Full Text NPG
  28. Bianchi F, Calzolari E, Ciulli L, et al. Environment and genetics in the etiology of cleft lip and cleft palate with reference to the role of folic acid. Epidemiol Prev. Jan-Feb 2000; 24 (1): 21-7. PubMed
  29. Johnson CY, Little J. Folate intake, markers of folate status and oral clefts: is the evidence converging?. Int J Epidemiol. 2008 Oct; 37 (5): 1041-58. PubMed | Full Text Oxford Academic | PDF
  30. Wilcox AJ, Lie RT, Solvoll K, et al. Folic acid supplements and risk of facial clefts: national population based case-control study. BMJ. 2007 Mar 3; 334 (7591): 464. PubMed | Full Text BMJ | Full Text PMC
  31. O'Neill J. Do folic acid supplements reduce facial clefts? Evid Based Dent. 2008; 9 (3): 82-3. PubMed | Full Text NPG
  32. Wehby GL, Murray JC. Folic acid and orofacial clefts: a review of the evidence. Oral Dis. 2010 Jan; 16 (1): 11-9. PubMed | Wiley Online Library | PDF | Full Text PMC
  33. Jahanbin A, Shadkam E, Miri HH, et al. Maternal Folic Acid Supplementation and the Risk of Oral Clefts in Offspring. J Craniofac Surg. 2018 Sep; 29 (6): e534-e541. PubMed | Full Text Wolters Kluwer | Google Scholar
  34. Lie RT, Wilcox AJ, Skjaerven R. A population-based study of the risk of recurrence of birth defects. N Engl J Med. 1994 Jul 7; 331 (1): 1-4. PubMed | Full Text NEJM
  35. Habib Z. Genetic counselling and genetics of cleft lip and cleft palate. Obstet Gynecol Surv. 1978 Jul; 33 (7): 441-7. PubMed | Full Text Obstetrical & Gynecological Survey | Google Scholar
  36. Grosen D, Chevrier C, Skytthe A, et al. A cohort study of recurrence patterns among more than 54,000 relatives of oral cleft cases in Denmark: support for the multifactorial threshold model of inheritance. J Med Genet. 2010 Mar; 47 (3): 162-8. PubMed | Full Text BMJ | Full Text PMC
  37. Kot M, Kruk-Jeromini J. Analysis of family incidence of cleft lip and/or palate. Med Sci Monit. 2007 May; 13 (5): CR231-4. PubMed | Full Text MSM
  38. Sivertsen A, Wilcox AJ, Skjaerven R, et al. Familial risk of oral clefts by morphological type and severity: population based cohort study of first degree relatives. BMJ. 2008 Feb 23; 336 (7641): 432-4. PubMed | Full Text BMJ | Full Text PMC
  39. Lees M. Familial risks of oral clefts. BMJ. 2008 Feb 23; 336 (7641): 399. PubMed | Full Text BMJ | Full Text PMC
  40. Blanco R, Chakraborty R, Barton SA, et al. Evidence of a sex-dependent association between the MSX1 locus and nonsyndromic cleft lip with or without cleft palate in the Chilean population. Hum Biol. 2001 Feb; 73 (1): 81-9. PubMed | Full text Human Biology
  41. Zucchero TM, Cooper ME, Maher BS, et al. Interferon regulatory factor 6 (IRF6) gene variants and the risk of isolated cleft lip or palate. N Engl J Med. 2004 Aug 19; 351 (8): 769-80. PubMed | Full Text NEJM | PDF
  42. Chakravarti A. Finding needles in haystacks--IRF6 gene variants in isolated cleft lip or cleft palate. N Engl J Med. 2004 Aug 19; 351 (8): 822-4. PubMed | Full Text NEJM
  43. Kousa YA, Schutte BC. Toward an orofacial gene regulatory network. Dev Dyn. 2016 Mar; 245 (3): 220-32. PubMed | Wiley Online Library | PDF | Full Text PMC
  44. Christ JE, Meininger MG. Ultrasound diagnosis of cleft lip and cleft palate before birth. Plast Reconstr Surg. 1981 Dec; 68 (6): 854-9. PubMed | Full Text Plastic and Reconstructive Surgery
  45. Offerdal K, Jebens N, Syvertsen T, et al. Prenatal ultrasound detection of facial clefts: a prospective study of 49,314 deliveries in a non-selected population in Norway. Ultrasound Obstet Gynecol. 2008 Jun; 31 (6): 639-46. PubMed |Wiley Online Library | PDF
  46. Maarse W, Bergé SJ, Pistorius L, et al. Diagnostic accuracy of transabdominal ultrasound in detecting prenatal cleft lip and palate: a systematic review. Ultrasound Obstet Gynecol. 2010 Apr; 35 (4): 495-502. PubMed | Wiley Online Library | PDF
  47. Guyot A, Soupre V, Vazquez M-P, et al. Prenatal diagnosis of cleft lip with or without cleft palate: retrospective study and review. J Gynecol Obstet Biol Reprod (Paris). 2013 Apr; 42 (2): 151-8. PubMed | Full Text Elsevier Science
  48. Johnson DD, Pretorius DH, Budorick NE, et al. Fetal lip and primary palate: three-dimensional versus two-dimensional US. Radiology. 2000 Oct; 217 (1): 236-9. PubMed | Full Text Radiology
  49. Rotten D, Levaillant JM. Two- and three-dimensional sonographic assessment of the fetal face. 2. Analysis of cleft lip, alveolus and palate. Ultrasound Obstet Gynecol. 2004 Sep; 24 (4): 402-11. PubMed | Wiley Online Library PDF
  50. Campbell S, Lees C, Moscoso G, et al. Ultrasound antenatal diagnosis of cleft palate by a new technique: the 3D "reverse face" view. Ultrasound Obstet Gynecol. 2005 Jan; 25 (1): 12-8. PubMed | Wiley Online Library | PDF
  51. Pilu G, Segata M. A novel technique for visualization of the normal and cleft fetal secondary palate: angled insonation and three-dimensional ultrasound. Ultrasound Obstet Gynecol. 2007 Feb; 29 (2): 166-9. PubMed | Wiley Online Library | PDF
  52. Faure J, Captier G, Bäumler M, et al. Sonographic assessment of normal fetal palate using three-dimensional imaging: a new technique. Ultrasound Obstet Gynecol. 2007 Feb; 29 (2): 159-65. PubMed | Wiley Online Library | PDF
  53. Faure JM, Bäumler M, Boulot P, et al. Prenatal assessment of the normal fetal soft palate by three-dimensional ultrasound examination: is there an objective technique? Ultrasound Obstet Gynecol. 2008 Jun; 31 (6): 652-6. PubMed | Wiley Online Library | PDF
  54. Sommerlad M, Patel N, Vijayalakshmi B, et al. Detection of lip, alveolar ridge and hard palate abnormalities using two-dimensional ultrasound enhanced with the three-dimensional reverse-face view. Ultrasound Obstet Gynecol. 2010 Nov; 36 (5): 596-600. PubMed | Wiley Online Library | PDF
  55. Hassan WA, Lees CC. Facial cleft detected: is the palate normal? Best Pract Res Clin Obstet Gynaecol. 2014 Apr; 28 (3): 379-89. PubMed | Full Text Elsevier Science
  56. Wong HS, Tait J, Pringle KC. Viewing of the soft and the hard palate on routine 3-D ultrasound sweep of the fetal face--a feasibility study. Fetal Diagn Ther. 2008; 24 (2): 146-54. PubMed | Full Text Karger
  57. Wong HS, Tait J, Pringle KC, et al. Examination of the secondary palate on stored 3D ultrasound volumes of the fetal face. Ultrasound Obstet Gynecol. 2009 Apr; 33 (4): 407-11. PubMed | Wiley Online Library | PDF
  58. Babcook CJ, McGahan JP. Axial ultrasonographic imaging of the fetal maxilla for accurate characterization of facial clefts. J Ultrasound Med. 1997 Sep; 16 (9): 619-25. PubMed | Wiley Online Library | PDF
  59. Babcook CJ, McGahan JP, Chong BW, et al. Evaluation of fetal midface anatomy related to facial clefts: use of US. Radiology. 1996 Oct; 201(1): 113-8. PubMed | Full Text Radiology
  60. Rotten D, Levaillant JM. Two- and three-dimensional sonographic assessment of the fetal face. 1. A systematic analysis of the normal face. Ultrasound Obstet Gynecol. 2004 Mar; 23 (3): 224-31. PubMed | Wiley Online Library | PDF
  61. Wilhelm L, Borgers H. The 'equals sign': a novel marker in the diagnosis of fetal isolated cleft palate. Ultrasound Obstet Gynecol. 2010 Oct; 36 (4): 439-44. PubMed | Wiley Online Library | PDF
  62. Mak ASL, Leung KY. Prenatal ultrasonography of craniofacial abnormalities. Ultrasonography. . 2019 Jan; 38 (1): 13-24. PubMed | Full Text PMC | Full Text Ultrasonography
  63. Sepulveda W, Wong AE, Martinez-Ten P, et al. Retronasal triangle: a sonographic landmark for the screening of cleft palate in the first trimester. Ultrasound Obstet Gynecol. 2010 Jan; 35 (1): 7-13. PubMed | Wiley Online Library | PDF
  64. Martinez-Ten P, Adiego B, Illescas T, et al. First-trimester diagnosis of cleft lip and palate using three-dimensional ultrasound. Ultrasound Obstet Gynecol. 2012 Jul; 40 (1): 40-6. PubMed | Wiley Online Library | PDF
  65. Lakshmy SR, Deepa S, Rose N, et al. First-Trimester Sonographic Evaluation of Palatine Clefts: A Novel Diagnostic Approach. J Ultrasound Med. 2017 Jul; 36 (7): 1397-1414. PubMed | Wiley Online Library | PDF
  66. Fox JW, Golden GT, Edgerton MT. Frontonasal dysplasia with alar clefts in two sisters: genetic considerations and surgical correction. Plast Reconstr Surg. 1976 May; 57 (5): 553-61. PubMed | Full Text JASPS
  67. Guion-Almeida ML, Richieri-Costa A, Saavedra D, et al. Frontonasal dysplasia: analysis of 21 cases and literature review. Int J Oral Maxillofac Surg. 1996 Apr; 25 (2): 91-7. PubMed | Full Text Oral & Maxillofacial Surgery
  68. DeMyer W, Zeman W, Palmer CG. The face predicts the brain: diagnostic significance of median facial anomalies for holoprosencephaly (arhinencephaly). Pediatrics. 1964 Aug; 34: 256-63. PubMed | Full Text Pediatrics
  69. Bergé SJ, Plath H, Van de Vondel PT, et al. Fetal cleft lip and palate: sonographic diagnosis, chromosomal abnormalities, associated anomalies and postnatal outcome in 70 fetuses. Ultrasound Obstet Gynecol. 2001 Nov; 18 (5): 422-31. PubMed | Wiley Online Library | PDF
  70. Blaas HG, Eriksson A, Salvesen K, et al. Brains and faces in holoprosencephaly: pre- and postnatal description of 30 cases. Ultrasound Obstet Gynecol. 2002 Jan; 19 (1): 24-38. PubMed | Wiley Online Library | PDF
  71. Fischer N, Perrotin F, Tranquart F, et al. Management of cleft lip and/or palate diagnosed in utero. J Gynecol Obstet Biol Reprod (Paris). 1999 Sep; 28 (5): 446-55. PubMed | Full Text EMConsulte
  72. Perrotin F, de Poncheville LM, Marret H, et al. Chromosomal defects and associated malformations in fetal cleft lip with or without cleft palate. Eur J Obstet Gynecol Reprod Biol. 2001 Nov; 99 (1): 19-24. PubMed  | Full Text EJOG
  73. Perrotin F, Lardy H, Marret H, et al. Problems posed by the diagnosis and prenatal management of facial clefts. Rev Stomatol Chir Maxillofac. 2001 Jun; 102 (3-4): 143-52. PubMed
  74. Ghi T, Tani G, Savelli L, et al. Prenatal imaging of facial clefts by magnetic resonance imaging with emphasis on the posterior palate. Prenat 2003 Dec 15; 23 (12): 970-5. PubMed | Wiley Online Library
  75. Mailáth-Pokorny M, Worda C, Krampl-Bettelheim E, et al. What does magnetic resonance imaging add to the prenatal ultrasound diagnosis of facial clefts?. Ultrasound Obstet Gynecol 2010 Oct; 36 (4): 445-51. PubMed | Wiley Online Library | PDF
  76. Vargervik K, Oberoi S, Hoffman WY. Team care for the patient with cleft: UCSF protocols and outcomes. J Craniofac Surg. 2009 Sep; 20 Suppl 2: 1668-71. PubMed | Full Text Worters Kluwer | Google Scholar
  77. Leoncini E, Baranello G, Orioli IM, et al. Frequency of holoprosencephaly in the International Clearinghouse Birth Defects Surveillance Systems: searching for population variations. Birth Defects Res A Clin Mol Teratol. 2008 Aug; 82(8): 585-91. PubMed | Wiley Online Library
  78. A Moss. Controversies in cleft lip and palate management. Ultrasound Obstet Gynecol. 2001 Nov; 18 (5): 420-1. PubMed | Wiley Online Library | PDF
  79. Pilu G, Visentin A, Ambrosini G, et al. Three-dimensional sonography of unilateral Tessier number 7 cleft in a mid-trimester fetus. Ultrasound Obstet Gynecol. 2005 Jul; 26 (1): 98-9. PubMed | Wiley Online Library | PDF
  80. Presti F, Celentano C, Marcazzò L, et al. Ultrasound prenatal diagnosis of a lateral facial cleft (Tessier number 7). Ultrasound Obstet Gynecol. 2004 Jun; 23 (6): 606-8. PubMed | Wiley Online Library | PDF
  81. Stelnicki EJ, Hoffman WY, Vanderwall K, et al. A new in utero model for lateral facial clefts. J Craniofac Surg. 1997 Nov; 8 (6): 460-5. PubMed | Full Text Wolters Kluwer | Google Scholar
  82. Muraskas JK, McDonnell JF, Chudik RJ, et al. Amniotic band syndrome with significant orofacial clefts and disruptions and distortions of craniofacial structures. J Pediatr Surg. 2003 Apr; 38 (4): 635-8. PubMed | Full Text Pediatric Surgery
  83. Nathani NK, Bariar LM, Ahmad I, et al. An isolated bilateral pure macrostomia in a 2-year-old girl. J Craniofac Surg. 2008 Sep; 19 (5): 1409-10. PubMed | Full Text Wolters Kluwer | Google Scholar
  84. Chen J, Shen W, Cui J, et al. Mucosa Z-plasty for correction of transverse facial cleft. J Craniofac Surg. 2009 May; 20 (3): 903-4. PubMed
  85. Gunturu S, Nallamothu R, Kodali RM, et al. Macrostomia: a review of evolution of surgical techniques. Case Rep Dent. 2014; 2014: 471353. PubMed | Full Text PMC
  86. Pacheco YD, Lorca-García C, Berenguer B, et al. Isolated bilateral macrostomia: case report and literature review. Cir Pediatr. 2016 Jan 25; 29 (1): 41-44. PubMed

Μετρητής

Διαβάστηκε:
4919 φορές

Ιστορικό δημοσίευσης

Ημ/νία δημιουργίας άρθρου:
Τρίτη, 24 Μαρτίου 2015 23:14

Ημ/νία τελευταίας τροποποίησης:
Τετάρτη, 09 Σεπτεμβρίου 2020 15:52

Συντάκτης άρθρου:
Δρ Αναστάσιος Κοκοβίδης

Λεπτομέρειες

Copyright © 2015 - 2020, Δρ Αναστάσιος Κοκοβίδης

Share it

Ποιοι είμαστε

Η ιστοσελίδα emvriomitriki.gr σχεδιάστηκε αρχικά για να καλύψει τις απορίες και τις ανάγκες των εγκύων γυναικών. Όμως, λόγω του υψηλού επιστημονικού υλικού που περιέχει (άρθρα, βίντεο, φωτογραφίες, βιβλιογραφία) καθίσταται χρήσιμο επαγγελματικό εργαλείο σε φοιτητές, μαιευτήρες και άλλους επαγγελματίες υγείας που επιθυμούν να ανανεώσουν τις γνώσεις τους. Το έργο επιμελήθηκε ο ιατρός Αναστάσιος Κοκοβίδης.

Στοιχεία επικοινωνίας

Διαδρομή

Λεωφόρος Κηφισίας 26
Αθήνα, 115 26


info@emvriomitriki.gr
210 7771300










Κλείστε το ραντεβού σας Online!