• Slider4
  • Slider5
  • Slider 9

Σύνδρομο Roberts-φωκομελίας

Περιγραφή και ορισμός

Το σύνδρομο Roberts (Roberts Syndrome-RBS) είναι μια σπάνια αυτοσωματική υπολειπόμενη διαταραχή που χαρακτηρίζεται από καθυστέρηση της ανάπτυξης, μικροκεφαλία, κρανιοπροσωπικές ανωμαλίες, νοητική υστέρηση και τετραφωκομέλια (συμμετρική μείωση των άκρων) σε διάφορους βαθμούς προσβολής, καρδιακές και νεφρικές ανωμαλίες. 1 , 2 Το RBS προκαλείται από μεταλλάξεις στο γονίδιο ESCO2 το οποίο βρίσκεται στο τόπο 8p21.1 του χρωμοσώματος 8, το οποίο κωδικοποιεί μια πρωτεΐνη απαραίτητη για την χρωματική συνοχή κατά την φάση S της μίτωσης. 3 , 4

To σύνδρομο της φωκομελίας (Phocomelia Syndrome-PCS) έχει λιγότερο σοβαρή συμμετρική μείωση των άκρων, καμπτικές συσπάσεις διαφόρων αρθρώσεων των άκρων, μικρές ανωμαλίες του προσώπου, καθυστέρηση ανάπτυξης και περιστασιακά διανοητική υστέρηση. Και τα δύο αυτά σύνδρομα μπορούν να θεωρηθούν ως μέρος ενός ευρύτερου φάσματος ανωμαλιών, με το RBS να αντιπροσωπεύει το πιο σοβαρό μέρος του στο οποίο τα σοβαρά προσβεβλημένα βρέφη μπορεί να γεννηθούν θνησιγενή ή να πεθάνουν στη μεταγεννητική περίοδο, ενώ τα άτομα με το PCS αντιπροσωπεύουν το ηπιότερο μέρος του φάσματος και συνήθως επιβιώνουν έως την ενηλικίωση. 5

Δημογραφικά στοιχεία

Η συνολική επίπτωση της παθολογικής αυτής κατάστασης στο γενικό πληθυσμό είναι 0,15%.

Αίτια

Οι πιo αποδεκτές θεωρίες σχηματισμού του RBS-φωκομελίας είναι κυρίως τρείς. Το σύνδρομο αμνιακών ταινιών, η δράση τερατογόνων όπως η θαλιδομίδη και το αγγειακό επεισόδιο. 6 - 8 Οι ενδοαμνιακές ινώδεις ταινίες που σχηματίζονται μετά την 45η ημέρα της κύησης λόγω ρήξης του αμνιακού σάκου προκαλούν συμπίεση ή εγκλωβισμό στα δάκτυλα ή σε περιφερικά τμήματα των άκρων με επακόλουθο "ακρωτηριασμούς" ή σε ελαφρότερες περιπτώσεις την εμφάνιση συνδακτυλίας. 9 Η τερατογόνος δράση στην έκθεση θαλιδομίδης έχει ιστορικό ενδιαφέρον. Χρησιμοποιήθηκε σαν ηρεμιστικό-αντιεμετικό από έγκυες την δεκαετία του 60, για να αποσυρθεί το 1961 μετά τις πρώτες αναφορές τερατογέννεσης το 1959. Τα θύματα της θαλιδομίδης υπολογίστηκαν σε 10.550 παιδιά που γεννήθηκαν με σοβαρές σκελετικές ανωμαλίες οι οποίες αφορούσαν κυρίως τα άνω και τα κάτω άκρα, το πρόσωπο, την καρδιά, κ.λ.π. 10 - 13 Το RBS-φωκομελίας μπορεί να προκληθεί επίσης από αγγειακό επεισόδιο (θρόμβωση, απόφραξη, ρήξη), με επακόλουθη διακοπή της κυκλοφορίας του προσβεβλημένου μέλους που καταλήγει σε ποικίλους βαθμούς ανεπάρκειας των μακρών οστών.

Κληρονομικότητα

To RBS έχει ένα αυτοσωματικό υπολειπόμενο πρότυπο κληρονομικότητας με ποικίλη διεισδυτικότητα και διαφορετικούς βαθμούς φαινοτυπικής έκφρασης. 14 , 15

Ανωμαλίες ανιχνεύσιμες μέσω υπερηχογραφίας

Α. Συνήθη ευρήματα

λαγώχειλο με ή χωρίς λυκόστομα

υπερτελορισμός

μικρογναθία

μικροκεφαλία

βαριά υπομελία, πιο βαριά στα άνω άκρα, με ποικίλους βαθμούς μείωσης των άνω άκρων που αφορούν το βραχιόνιο, την κερκίδα και την ωλένη

απουσία ή υποπλασία του βραχιόνιου, του μηριαίου, της κνήμης και της περόνης

ολιγοδακτυλία

συνδακτυλία

καμπτικές συσπάσεις όλων των αρθρώσεων των άκρων

υπολειπόμενη ενδομήτρια ανάπτυξη (IUGR)

κρυψορχία

Β. Περιστασιακά ευρήματα

εγκεφαλοκήλη

κρανιοσυνοστέωση

κοιλιομεγαλία

κυστικό ύγρωμα

μικροφθαλμία

καταρράκτης

καρδιακές ανωμαλίες

νεφρικές ανωμαλίες

ανωμαλίες γεννητικών οργάνων

υδράμνιο

Υπερηχογραφική διάγνωση

Η διάγνωση του RBS-φωκομελίας μπορεί να τεθεί μέσω υπερηχογραφίας ήδη από τις 12 εβδομάδες της κύησης και άλλες φορές λίγο αργότερα με βάση τις ανωμαλίες των μελών και του προσώπου. 16 - 18 Τα κυστικά υγρώματα και το υδράμνιο αποτελούν ανιχνεύσιμα χαρακτηριστικά αυτού του συνδρόμου. Η 3D απεικόνιση των μακρών οστών μπορεί να συμβάλει στην διάγνωση των παραμορφώσεων του τύπου της φωκομελίας και να κατανοήσει η οικογένεια την κατάσταση του εμβρύου στην μήτρα. 19 , 20 Η διάγνωση, μπορεί, επίσης να τεθεί σε οικογένειες υψηλού κινδύνου για το RBS-φωκομελίας με δειγματοληψία χοριακής λάχνης (CVS) και αμνιοπαρακέντηση. 21 - 23 Οι κυτταρικές μεταβολές και στα δύο σύνδρομα (RBS-PCS) περιλαμβάνουν έλλειψη συνοχής στις ετεροχρωμικές περιοχές γύρω από τα κεντρομερή στα χρωμοσώματα 1, 9, 16 και στο άπω τμήμα του μακρύ βραχίονα του Y χρωμοσώματος. 24- 28

Διαφορική διάγνωση

Το σύνδρομο RBS θα πρέπει να διαφοροδιαγνωστεί από το σύνδρομο Grebe και την αναιμία Fanconi. Το σύνδρομο Grebe απαντάται μεταξύ των Ινδιάνων της Βραζιλίας και χαρακτηρίζεται από έντονη βράχυνση των άνω και κάτω άκρων, με πιο βαριά υπομελία στα κάτω άκρα. 29 Η αναιμία Fanconi χαρακτηρίζεται από υποπλασία της κερκίδας, απουσία αντιχείρων και τάση για λευχαιμία. 30

Φυσική ιστορία και έκβαση

Πολλά από τα έμβρυα με RBS γεννιούνται νεκρά ή πεθαίνουν κατά την βρεφική ηλικία. 31 Εκείνα που επιβιώνουν έχουν βαριά νοητική υστέρηση και καθυστέρηση της ανάπτυξης.

  1. Freeman MV, Williams DW, Schimke RN, et al. The Roberts syndrome. Clin Genet. 1974 Jan; 5(1): 1-16. PubMed | Wiley Online Library
  2. Maheshwari A, Kumar P, Dutta S, et al. Roberts-SC phocomelia syndrome. Indian J Pediatr. 2001 Jun; 68(6): 557-9. PubMed | SpringerLink
  3. Gordillo M, Vega H, Trainer AH, et al. The molecular mechanism underlying Roberts syndrome involves loss of ESCO2 acetyltransferase activity. Hum Mol Genet. 2008 Jul 15; 17(14): 2172-80. PubMed | Full Text Oxford Academic | PDF
  4. Afifi HH, Abdel-Salam GM, Eid MM, et al. Expanding the mutation and clinical spectrum of Roberts syndrome. Congenit Anom (Kyoto). 2016 Jul; 56(4): 154-62. PubMed | Wiley Online Library | PDF
  5. Goh ES, Li C, Horsburgh S, et al. The Roberts syndrome/SC phocomelia spectrum--a case report of an adult with review of the literature. Am J Med Genet A. 2010 Feb; 152A (2): 472-8. PubMed | Wiley Online Library
  6. Newman CG. Teratogen update: clinical aspects of thalidomide embryopathy--a continuing preoccupation. Teratology. 1985 Aug; 32(1): 133-44. PubMed | Wiley Online Library
  7. Froster UG, Baird PA. Amniotic band sequence and limb defects: data from a population-based study. Am J Med Genet. 1993 Jun 15; 46(5): 497-500. PubMed | Wiley Online Library
  8. Gold NB, Westgate MN, Holmes LB. Anatomic and etiological classification of congenital limb deficiencies. Am J Med Genet A. 2011 Jun; 155A (6): 1225-35. PubMed | Wiley Online Library | PDF
  9. Higginbottom MC, Jones KL, Hall BD, et al. The amniotic band disruption complex: timing of amniotic rupture and variable sprecta of consecutive defects. J Pediatr. 1979 Oct; 95(4): 544-9. PubMed | Full Text J Pediatrics
  10. Smithells RW. Defects and disabilities of thalidomide children. Br Med J. 1973 Feb 3; 1 (5848): 269-72. PubMed | Full Text PMC | Full Text BMJ
  11. Miller MT. Thalidomide embryopathy: a model for the study of congenital incomitant horizontal strabismus. Trans Am Ophthalmol Soc. 1991; 89: 623-74. PubMed | Full Text PMC
  12. Smithells RW, Newman CG. Recognition of thalidomide defects. J Med Genet. 1992 Oct; 29(10): 716-23. PubMed | Full Text PMC | Full Text BMJ | PDF
  13. Vargesson N. Thalidomide-induced teratogenesis: history and mechanisms. Birth Defects Res C Embryo Today. 2015 Jun; 105 (2): 140-56. PubMed | Full Text PMC | Wiley Online Library | PDF
  14. Freeman MV, Williams DW, Schimke RN, et al. The Roberts syndrome. Birth Defects Orig Artic Ser. 1974; 10(5): 87-95. PubMed
  15. Kucheria K, Bhargava SK, Bamezai R, et al. A familial tetraphocomelia syndrome involving limb deformities, cleft lip, cleft palate, and associated anomalies--a new syndrome. Hum Genet. 1976 Aug 30; 33(3): 323-6. PubMed | SpringerLink
  16. Robins DB, Ladda RL, Thieme GA, et al. Prenatal detection of Roberts-SC phocomelia syndrome: report of 2 sibs with characteristic manifestations. Am J Med Genet. 1989 Mar; 32(3): 390-4. PubMed | Wiley Online Library
  17. Trombly JF, Sergeant S, Yeomans ER, et al. Diagnosis of phocomelia by transvaginal sonography. J Ultrasound Med. 1992 Jun; 11(6): 309-11. PubMed | Wiley Online Library | PDF
  18. Paladini D, Palmieri S, Lecora M, et al. Prenatal ultrasound diagnosis of Roberts syndrome in a family with negative history. Ultrasound Obstet Gynecol. 1996 Mar; 7(3): 208-10. PubMed | Wiley Online Library | PDF
  19. Lee A, Kratochwil A, Deutinger J, et al. Three-dimensional ultrasound in diagnosing phocomelia. Ultrasound Obstet Gynecol. 1995 Apr; 5(4): 238-40. PubMed | Wiley Online Library | PDF
  20. Dulnuan DJ, Matsuoka M, Uketa E, et al. Antenatal three-dimensional sonographic features of Roberts syndrome. Arch Gynecol Obstet. 2011 Jul; 284 (1): 241-4. PubMed | SpringerLink
  21. Stioui S, Privitera O, Brambati B, et al. First-trimester prenatal diagnosis of Roberts syndrome. Prenat Diagn. 1992 Feb; 12(2): 145-9. PubMed | Wiley Online Library
  22. Benzacken B, Savary JB, Manouvrier S, et al. Prenatal diagnosis of Roberts syndrome: two new cases. Prenat Diagn. 1996 Feb; 16(2): 125-30. PubMed | Wiley Online Library
  23. Schulz S, Gerloff C, Ledig S, et al. Prenatal diagnosis of Roberts syndrome and detection of an ESCO2 frameshift mutation in a Pakistani family. Prenat Diagn. 2008 Jan; 28(1): 42-5. PubMed | Wiley Online Library | PDF
  24. Judge C. A sibship with the pseudothalidomide syndrome and an association with Rh incompatibility. Med J Aust. 1973 Aug 11; 2(6): 280-1. PubMed | Wiley Online Library | Google Scholar
  25. German J. Roberts' syndrome. I. Cytological evidence for a disturbance in chromatid pairing. Clin Genet. 1979 Dec; 16(6): 441-7. PubMed | Wiley Online Library | Google Scholar
  26. Tomkins D, Hunter A, Roberts M. Cytogenetic findings in Roberts-SC phocomelia syndrome(s). Am J Med Genet. 1979; 4(1): 17-26. PubMed | Wiley Online Library | Google Scholar
  27. Louie E, German J. Roberts's syndrome. II. Aberrant Y-chromosome behavior. Clin Genet. 1981 Jan; 19(1): 71-4. PubMed | Wiley Online Library | Google Scholar
  28. Gerkes EH, van der Kevie-Kersemaekers AM, Yakin M, et al. The importance of chromosome studies in Roberts syndrome/SC phocomelia and other cohesinopathies. Eur J Med Genet. Jan-Feb 2010; 53(1): 40-4. PubMed | Elsevier
  29. Rao N, Joseph B. Grebe syndrome with bilateral fibular hemimelia and thumb duplication. Skeletal Radiol. 2002 Mar; 31(3): 183-7. PubMed | SpingerLink
  30. Auerbach AD. Fanconi anemia and its diagnosis. Mutat Res. 2009 Jul 31; 668(1-2): 4-10. PubMed | Full Text PMC | Elsevier
  31. da Costa Almeida CB, Welter AT, Abech GD, et al. Report of the Phenotype of a Patient with Roberts Syndrome and a Rare ESCO2 Variant. J Pediatr Genet. 2020 Mar; 9(1): 58-62. PubMed | Thieme

Μετρητής

Διαβάστηκε:
4016 φορές

Ιστορικό δημοσίευσης

Ημ/νία δημιουργίας άρθρου:
Τρίτη, 24 Μαρτίου 2015 23:10

Ημ/νία τελευταίας τροποποίησης:
Τρίτη, 15 Σεπτεμβρίου 2020 16:29

Συντάκτης άρθρου:
Δρ Αναστάσιος Κοκοβίδης

Λεπτομέρειες

Copyright © 2015 - 2020, Δρ Αναστάσιος Κοκοβίδης

Share it

Ποιοι είμαστε

Η ιστοσελίδα emvriomitriki.gr σχεδιάστηκε αρχικά για να καλύψει τις απορίες και τις ανάγκες των εγκύων γυναικών. Όμως, λόγω του υψηλού επιστημονικού υλικού που περιέχει (άρθρα, βίντεο, φωτογραφίες, βιβλιογραφία) καθίσταται χρήσιμο επαγγελματικό εργαλείο σε φοιτητές, μαιευτήρες και άλλους επαγγελματίες υγείας που επιθυμούν να ανανεώσουν τις γνώσεις τους. Το έργο επιμελήθηκε ο ιατρός Αναστάσιος Κοκοβίδης.

Στοιχεία επικοινωνίας

Διαδρομή

Λεωφόρος Κηφισίας 26
Αθήνα, 115 26


info@emvriomitriki.gr
210 7771300










Κλείστε το ραντεβού σας Online!